Geplaatst door: 
Verhaal

Waterdorp Nederland maakt zich klaar om te gaan melken, 1939

Auteur: 
T.R. Stegeman

Wat doet een Geldersman, door zijn werk verzeild geraakt in Sint Jansklooster en daar bezig te acclimatiseren, als hem op een morgen wordt gevraagd: "Ga je vanmiddag mee naar Nederland?" Hij glimlacht niet-begrijpend. Als gezegd wordt dat het serieus is bedoeld, denkt hij in de maling te worden genomen. Dat moet dan maar. Zijn drang de Kop van Overijssel te leren kennen is groot, hij speelt mee.

Vroeg op een voorjaarsmiddag van 1939 gingen mijn hospes Van Swieten, gemeente-veldwachter, en ik per fiets op weg naar het mij onbekende Nederland. Een tocht die me mijn hele leven is bijgebleven. Het landschap was nieuw voor me en van een ademloze schoonheid. Na ruim een uur reden we over een smal schelpenpaadje de stilte in. Links en rechts verlandende trekgaten en sloten. Hier en daar een open plasje, vanaf de kanten volgroeiend met krabbescheren. Sterntjes vlogen laag boven het water. Een enkele dook angstig schreeuwend tot vlak boven onze hoofden.

Slechts een paar kilometers waren we opgenomen in de eenzaamheid. Dan doemden rieten daken voor ons op, daken van woningen tussen groepjes bomen. Boerderijen overwegend, aan weerskanten van een vaart. Ze keken uit op het water en op elkaar. Elke woning had een "trappe" aan de vaart, een aanlegplaats voor punter en roeiboot. Ook melkgerei werd er gespoeld en de vaat, zo bleek. Grotere boten aan de wal, vlotten en bokken, maakten de doorvaart op de dorpsgracht nauw. Een eenvoudig ophaalbrugje gaf verbinding met de overkant. Maar een pad tussen de huizen ontbrak daar.

Achter de huizen aan de overkant keken we over grazig polderland op Blokzijl. Een landweg liep er niet, zelfs geen pad. Naar Blokzijl gingen de bewoners van het gehucht met de boot of ze stapten gewoon door het land. De middagstilte werd verstoord door het gerammel van emmers en bussen, die in een roeiboot werden gezet. Ook bij boerderijen verderop gerammel. Nederland maakte zich klaar om te gaan melken.

*Dit artikel is eerder gepubliceerd in het huisorgaan van de IJsselacademie, 7e jaargang 1984, nr. 4, 89-90.

Reacties