Geplaatst door: 
Verhaal

Tradities in Overijssel: Ossenhoornblazen Markelo

Het is alsof er een scheepshoorn klinkt over de heuvels van het Markels landschap. Maar scheepvaart komt in dit boerenlandschap niet voor en het Twentekanaal ligt buiten gehoorsafstand. Nee, het is het sonore geluid van ossenhoorns, waarop eendrachtig geblazen wordt door een gezelschap van mannen in stemmige klederdracht. In tegenstelling tot de bekendere midwinterhoorn wordt op de ossenhoorns wel gelijktijdig geblazen. Alleen in Markelo is dit gebruik nog in ere.

 

 

Kerstmarkt
In 1988 organiseerde de plaatselijke middenstand voor het eerst een kerstmarkt. De suggestie werd gedaan om daarbij een demonstratie midwinterhoornblazen te geven. Maar enkele bewoners wisten uit overlevering dat er tot circa 1900 in Markelo op ossenhoorns werd geblazen. Op Mirreweentersoavond (kerstavond) klonk deze "oale roop" op erve Görkink in het dorpscentrum. De roep werd beantwoord op boerderijen in de omgeving. Op eerste kerstdag werd er nogmaals geblazen als aankondiging van de kerkdienst. Het oude gebruik werd aldus in ere hersteld. Op het Görkink waren nog twee eeuwenoude hoorns aanwezig, waarvan er één maar liefst 66 centimeter lang is. Er vormde zich een groep van fanatieke blazers die sindsdien jaarlijks van zich laat horen.

 

Demonstraties
De ossenhoornblazers geven elk jaar demonstraties in Markelo en omgeving. Evenals bij het midwinterhoornblazen begin men op de eerste zondag van advent en gaat men tot maximaal Driekoningen door. Het eerste optreden vindt plaats bij huize Weldam van de familie Zu Solms Sonnenwalde. Andere keren is het gekoppeld aan een kerstwandeling of een gezellig samenzijn in een horecagelegenheid. Tijdens de kerstdagen vindt het blazen zijn hoogtepunt. Dan schalt de roep als vanouds door de straten van Markelo.

 

 

Volksverhalen
De demonstraties gaan vergezeld van tekst en uitleg over het gebruik en vertellingen van oude volksverhalen. Het blazen wordt een oeroude oorsprong toegedicht en zelfs in verband gebracht met de Germaanse joelfeesten tijdens de zonnewende. De roep zou kwade geesten verdrijven. Na de kerstening werd het gebruik gekoppeld aan de kerstviering. In de met smaak vertelde volksverhalen verandert het putwater tijdens de kerstnacht nog altijd in wijn en waart de mythische figuur van "Derk met 'n beer" in Markelo rond. De moraal van een vertelling over het trieste lotgeval van een spinnende boerendochter op kerstavond is dat je vooral rust moet nemen tijdens kerst. Behalve de ossenhoornblazers dan, die moeten volop aan de bak.

 

Ewout van der Horst

Kijk voor meer Overijsselse tradities op www.traditiesinoverijssel.nl 

Reacties